Inkeer in december

December is begonnen. Donkere dagen die zich al weken aankondigen, sluiten zich nu dagen aaneen. Op werkdagen is het soms alsof er geen dag is geweest. Met grijze dagen als vandaag is de zon er slechts in onze herinnering…

Een tijd van inkeer, waarbij eigenlijk een ander leefritme gepast zou zijn… kalmer, stiller, geduldiger, meer vertraagd om die paar spranken van licht en leven te kunnen koesteren. Te vaak gaan we er weer gehaast aan voorbij. Wanneer we rennen in plaats van ons kalm over te geven aan het ritme van een wandeling.

De taoisten zijn natuurlijk degenen de dynamiek van het leven met de natuur als geen ander weten te beoefenen. En ook op poëtische wijze onder woorden weten te brengen. Luister maar naar dit vers uit de Nei-Ye:

 

Voor de hemel is het heersende beginsel: zich aan te sluiten
 
Voor de aarde is het heersende beginsel: gelijk te zijn
 
Voor mensen is het heersende beginsel: kalm te zijn 
 
Voorjaar, herfst, winter en zomer zijn de seizoenen van de hemel
 
Bergen, heuvels, rivieren en valleien zijn de hulpbronnen van de aarde
 
Genot en woede, accepteren en afwijzen zijn de neigingen van mensen
 
Daarom… de Wijze:
draait mee met de seizoenen, maar verandert zichzelf niet, 
 
beweegt mee met de dingen, maar verruilt niet zijn plaats met hen.

 

Begrijpen met je hoofd kun je deze zinnen nauwelijks. Ze duiden eerder op poëtische wijze iets aan over hoe onze aandacht gericht zou kunnen zijn. Een innerlijk voelen en wortelen temidden van de eindeloze dynamiek van het leven. Misschien zijn het woorden om te proeven… Zoals de betekenis van een gedicht zich ook pas geleidelijk onthult voor diegene geduldig blijft herlezen. Voorzichtig tastend; de woorden proevend tot ze langzaam hun smaak onthullen. En zo ons tot beoefening van het leven verleiden…

Ik zal de komende weken naar goed taoïstisch gebruik wat meer inkeren en trachten te verstillen. Daarom bouw ik een korte stilte in van meditatiemails tot het einde van het jaar. Zo kan ik ook wat doelloos zwerven op mijn zondagavonden… 🙂

Gepubliceerd in Natuur, Stilte, Taoisme, Uncategorized | Laat een reactie achter

Verkouden

gesnotter en koud geril 
 
hete thee als troost
 
een laatste nies, nu naar bed
Gepubliceerd in Uncategorized | Reacties uitgeschakeld voor Verkouden

Leegte

De Japanse grondlegger van de krijgskunst Aikido – Morihei Ueshiba – benadrukte het belang van de leegte. Zo schreef hij:

Als je jezelf niet
Verbonden hebt
Met echt leegte,
Zul je nooit beseffen wat
Vrede als Levenskunst betekent.

Het is past geheel in de oosterse mindset die uitgaat van een dynamisch en natuurlijk begrip van leegte. Kunnen wij dit ook verstaan?

Want voor ons westerse en vooral ook laat-moderne stedelingen is leegte vooral een negatief geladen begrip. Leegte als de ontkenning van alles… De dood… De levenloze leegte van de ruimte tussen de planeten en de sterren die wij als vernuftige techneuten met al onze kennis en kunde weten te betreden… Om vervolgens verbijsterd en verschrikt de volkomen kwetsbaarheid van ons ontwortelde bestaan gewaar te worden.

Kunnen we ons verbinden met een andere leegte? Een leegte die vooraf gaat aan ons, die ons voedt en vrede schenkt?

De leegte tussen de bomen die zichtbaar in een schitterend laag herfstlicht ons ruimte geeft. Ruimte om in uit te ademen… Jezelf daar eveneens leeg in terug te vinden… Je bewegingen vrij en soepel, onbelemmerd en spontaan opgaande in die prachtige herfstsonate…

Kunnen wij ons daarmee verbinden? Kunnen we uit die ervaring iets meenemen dat ons blijvend kan voeden in ons drukke bestaan van alledag?

Gepubliceerd in Natuur | Reacties uitgeschakeld voor Leegte

Ademen

Aan het begin van de nieuwe week die weer voor de deur staat, val ik stil…

Nog bezet door de drukke dagen die achter me liggen. De bewegingen waar ik opgenomen was, zijn nog niet tot rust gekomen. Dit is ons lot als mensen: steeds in beweging te zijn.

Fenomenoloog Max van Manen beschreef heel mooi hoe ook de adem altijd een spanning of onrust in ons is. In de kern van ons wezen bestaat een onrust die zorgt voor leven. Een prikkeling, misschien wel honger, tot inademen… en daarna een druk om iets laten gaan in de uitademing… In geen van beiden is een absoluut punt te bereiken die een van beiden geheel zou kunnen verzelfstandigen. Ze lossen zich op in elkaar en in dynamische afwisseling. Ze maken plaats voor elkaar, roepen elkaar op als een vraag en een antwoord…

Mijn stilvallen is toch weer overgegaan in woorden… en ze zorgt voor rust. Een zucht geeft ruimte aan de spanning die er even was. In het loslaten welt ook weer de kracht om iets te kunnen ontvangen. Nieuw en anders, een nieuwe beweging waarin ik weer mee kan gaan. Op het ritme van de golven van het leven…

Gepubliceerd in Uncategorized | Reacties uitgeschakeld voor Ademen

Geluk is een broos spelletje.

De stralende zondag heeft plaats gemaakt voor een nieuwe avond als aankondiging voor een heldere en frisse nacht.

Vanavond grasduinde ik wat in een boekje met prikkelende citaten van filosoof René Gude. Een vriendelijke, bescheiden en vooral warme en menselijke denker. Een man die prachtig vanuit een oprechte, kwetsbare en authentieke verwondering in de wereld stond. Deze kwaliteit weerklonk in zijn woorden. Zonder opsmuk en alledaags, helder en treffend. Ik las deze woorden van hem en moest glimlachen:

Geluk is een broos spelletje. 
Het vat zoveel samen: lichtvoetig en diepzinnig tegelijk. Hij benadrukt de kwetsbaarheid, broosheid, van onze zoektocht naar geluk. De broosheid schuilt in het gegeven dat geluk iets is dat we niet in hand hebben, we het niet kunnen controleren. Zouden we dat kunnen, dan is geen geluk maar de dood. Want het leven is er dan al uit vertrokken.

We kunnen het niet vangen en toch blijven we erop gericht. Want wat het ook is; het geeft uitdrukking aan een verlangen van ons. Dat verlangen volgen is gehoor geven aan een roep tot leven. En hoewel dat dan weer zeer serieus klinkt, wijst Rene ons erop: het volgen van het verlangen is een spel. En om de lichtvoetigheid – en daarmee misschien ook de verwondering – kracht bij te zetten, maakt hij er maar een spelletje van…

Speel het spel… zoek naar het geluk, de rust, de vreugde, de lust, datgene wat je hart vervult… maar besef met een glimlach hoe broos je onderneming is. Durf jezelf op het spel te zetten, om zo al spelende in het leven te arriveren…

Gepubliceerd in Uncategorized | Reacties uitgeschakeld voor Geluk is een broos spelletje.

Denken

Een nieuwe week dient zich weer aan. Het najaar lijkt nu echt te zijn begonnen… De koude lucht maakt het hoofd fris en wakker.

Zo’n ervaring van een wakker en helder hoofd doet me beseffen hoeveel ik doorgaans bezet ben door mijn denken. Ik denk veel over de dingen in mijn leven. Over wat ik zal doen en wat ik gedaan heb. Over plannen en intenties, afwegingen en keuzes, gevoelens en ervaringen. Ik probeer dingen te begrijpen en te doorgronden. En soms denk ik wel eens; wat schiet ik er eigenlijk mee op? Met al dat gedenk en gereflecteer? Wordt ik er een beter mens van? Verhoog ik de kwaliteit van mijn handelingen, van mijn woorden? Als ik heel eerlijk ben, denk ik dat weinig effect heeft. Het leren van en in het leven gebeurt toch op een andere plek. In onze gevoelde ervaring, in ons geleefde lijf… In wat doen en wat we zijn…

Kan ik wel zonder denken door het leven gaan? Ergens is dat wel mogelijk. Ik heb nog steeds een lijf; mijn adem doet dan nog en ook mijn hart klopt lustig door. Ik ervaar de wereld om me heen, heb gevoel en contact en kan me bewegen. En ik kan zelfs spreken zonder eerst al mijn woorden te wikken en te wegen. Gewoonweg spreken ‘from the heart’ zoals de Engelsen zeggen.

Het zal m’n leven een stuk eenvoudiger maken. Meer in het hier en nu. Want toekomst en verleden ontstaan pas wanneer ik nadenk; mezelf een voorstelling maak, de wereld projecteer met behulp van mijn denken. Kan ik leven zonder voorstellingen? Ook dat is goed mogelijk. Maar het zal een stuk stiller zijn… geen verdubbeling van de wereld meer in termen van ’stel dat…’ of ‘als zus, dan zo..’. De ondertiteling van mentale commentaren op wat ik meemaak zal ook plaats maken voor een nieuw soort stilte…

Ik denk dat het nog knap lastig zal zijn zonder te denken te leven. Wennen… Het is een stevige gewoonte geworden die niet zomaar gestaakt kan worden. Daarbij vraag ik me ook af hoe de wereld dan voor me zal zijn… Hoe het is om die innerlijke stilte te ervaren en toch in de wereld te staan… Ik denk hier nu meteen weer van alles over, maar ik denk dat ik dat nu maar even staak.

Eens kijken hoe het me deze week afgaat om mijn denken wat meer te staken, te vertrouwen op wat mijn hart me ingeeft en te varen op de dragende golven van het leven zelf… Zin om mee te doen? 🙂